Havo Geschiedenis 2025 Tijdvak 2

Tijdvak 5: Ontdekkers en Hervormers

• het begin van de Europese overzeese expansie.
• het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
• de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke Oudheid.
• de protestantse reformatie die splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had.
• het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat.

Tijdvak 6: Regenten en Vorsten

• het streven van vorsten naar absolute macht.
• de bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
• wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie.
• de wetenschappelijke revolutie.

Tijdvak 7: Pruiken en Revoluties

• rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.
• voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven (verlicht absolutisme).
• uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van de plantagekoloniën en de daarmee verbonden transatlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme.
• de democratische revoluties in westerse landen met als gevolg discussies over grondwetten, grondrechten en staatsburgerschap.

Tijdvak 8: Burgers en Stoommachines

• de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving.
• discussies over de ‘sociale kwestie’.
• de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie.
• de opkomst van emancipatiebewegingen.
• voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces.
• de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme.

Tijdvak 9: Wereldoorlogen

• de rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massaorganisatie.
• het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en fascisme/nationaalsocialisme.
• de crisis van het wereldkapitalisme.
• het voeren van twee wereldoorlogen.
• racisme en discriminatie die leidden tot genocide, in het bijzonder op de joden.
• de Duitse bezetting van Nederland.
• verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de betrokkenheid van de burgerbevolking bij oorlogvoering.
• vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme.

Tijdvak 10: Televisie en Computer

• de verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
• de dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
• de eenwording van Europa.
• de toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren zestig van de twintigste eeuw aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
• de ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.